Fluxys, dat zijn wij!
Fluxys gedraagt zich misschien wel als een winstbeluste multinational, maar helemaal zijn ze het niet. Het bedrijf is – via een aantal omwegen – namelijk van u en van mij. Hoe zit dat nu juist? Wij pluisden voor u een kluwen van aandeelhoudersstructuren uit om precies aan te tonen wie er nu juist de handen vuil maakt aan dat Russische LNG. Die info maakten we toegankelijk via deze tool.
Een kluwen waarin alle verantwoordelijkheid vakkundig verstopt wordt
Om te begrijpen waarom Fluxys indirect in handen is van de Belgische steden en gemeentes, en dus van u en mij, dienen we het concept van een intercommunale uit te leggen. Intercommunales zijn een typisch Belgisch recept en in essentie best simpel. Gemeentes krijgen een bepaalde taak – zoals het beheren van een gasnetwerk – toebedeeld vanuit een hogere overheid. Maar ze merken dat het vaak efficiënter is om die taak samen met nabij liggende gemeentes uit te voeren. Ze starten dan een samenwerkingsverband waarin verkozen politici zetelen die enerzijds de uitvoering van die taak overzien, en anderzijds strategische beslissingen nemen in verband met het bedrijf in kwestie. Wat in essentie efficiënt en overzichtelijk zou moeten zijn, wordt al snel een kluwen wanneer er voor diverse lokale opdrachten verschillende samenwerkingsverbanden worden opgezet. Al snel verdwijnt bij deze typisch Belgische werkwijze alle verantwoordelijkheid in een zwart gat. Zo ook bij het geval van Fluxys.
Het gasbedrijf waar we nu al meer dan een jaar campagne rond voeren is op die manier voor 77,4% in handen van de Belgische steden en gemeenten. Dat stemt overeen met zo’n 7,25 miljard euro van de totale balanswaarde van Fluxys op 31 december 2022. Toen we met een honderdtal actievoerders aanwezig waren op hun Algemene Vergadering in mei 2023, waren we verbaasd dat we helemaal niet met onze verkozen politici in de zaal zaten, maar slechts met één enkele vertegenwoordiger van een publieke holding genaamd “Publigas”.
Terug naar het tekenbord dus. Publigas is een overkoepelende holding die tien Belgische intercommunales onderdak biedt en coördineert. Concreet spreken we dan over de Vlaamse Energieholding, INTERGEM, IKA, IVERLEK, IMEWO, GASELWEST, Fluvius Antwerpen, IBEG, SOCOFE, en INTERFIN. Achter dat alfabet aan acroniemen zitten zowat alle Belgische steden en gemeenten verstopt. En, zoals u nu weet, zetelen onze verkozen politici in die intercommunales. Zij bepalen mee het beleid omtrent de Belgische gasnetwerken, én ze voegen de dividenden van Fluxys aan hun gemeentekas toe. Met andere woorden, die 77,4% van Publigas? Die behoort dus toe aan onze steden en gemeentes.
